Türkiye’nin kripto parası başarılı olabilir mi? Konunun uzmanları anlattı

Geçtiğimiz günlerde açıklanan ve 2019-2023 yılları arasını kapsayan 11. Kalkınma Planı’na göre Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) bir dijital para uygulamaya koyacak.

Bilindiği gibi Venezuela’nın “Petro” adında petrol rezervleriyle desteklenen resmi bir kripto parası bulunuyor. Venezuela, şu anda dünyada kendi kripto parasını çıkaran ilk ülke konumunda. Türkiye de bu planını hızlı bir şekilde hayata geçirebilirse ikinci ülke olabilir.

Peki, böyle bir kripto para başarıya ulaşabilir mi?

Euronews‘ten Menekşe Tokyay’a konuşan Koç Üniversitesi Ekonomi Profesörü Selva Demiralp’a göre bir merkez bankasının kendi kripto parasını basmasının en önemli avantajı, bireylerin bankacılık sistemini aradan çıkararak doğrudan merkez bankası parasını ellerinde tutabilmeleri.

Demiralp, “Bunu yapmanın bir diğer yolu bireye Merkez Bankası’nda hesap açma imkanı tanımak olur. Ancak kripto para tutmanın Merkez Bankası’nda hesap açmaya göre avantajı, ödemelerin doğrudan ilgili kişiler arasında yapılmasına imkan vermek sureti ile üçüncü kişiler tarafından takip edilme imkanını ortadan kaldırması.” diyor.

“Bankacılık sistemine tehdit oluşturması mümkün”

Demiralp, sözlerinin devamında kripto para birimine geçilmesinin aracılık faaliyetine olan ihtiyacı ortadan kaldırarak ödemelerin daha hızlı yapılmasına imkan sağlayacağına dikkat çekerken bu durumun bankacılık sistemi için bir tehdit oluşturmasının da mümkün olduğunu düşünüyor.

Demiralp’e göre bankacılık sisteminin olmadığı bir ortamda finansal istikrar ya da para politikasının işleyişinin nasıl gelişeceğini öngörmek epeyce zor.

“Enflasyonla mücadelede etkisi olması beklenmez”

Söz konusu bir kripto paranın enflasyonla mücadelede nasıl bir etki yaratacağına da değinen Demiralp, “Kripto paraların enflasyonla mücadele konusunda herhangi bir etkisi olması beklenmez” ifadelerini kullanıyor.

“Dünya çapında geçerliliği yoksa çok büyük bir anlamı yok”

Öte yandan İstanbul merkezli düşünce kuruluşu EDAM’ın CEO’su Ussal Şahbaz, Türkiye’nin kripto parasının dünya çapında geçerliliği olmadığı sürece bu tür girişimlerin çok büyük bir anlamı olmadığı görüşünde.

Şahbaz, “Eğer sadece Türk Lirası karşılığı kripto para olacaksa, bu uygulama dünyanın başka yerlerinde kabul edilemez. Öncelikle, Merkez Bankası’nın diğer uygulayacağı para politikalarıyla güven tesis etmesi gerekir” şeklinde konuşuyor.

Son olarak Şahbaz, Libra’nın Mastercard, Visa, Vodafone, Uber gibi dünya çapında 40 tane farklı kuruluşla iş birliği yaptığını ve bu kurucular arasında Türkiye’den bir kurumun bulunmadığını belirterek “Türkiye bu dünyaya girecekse uluslararası kripto para oyuncularına ortak olmalı, o girişimlerin şekillenmesine katkıda bulunmalı, global ödeme cihazlarına taraf olmalıyız. Kripto para, bir ülkenin parasal sistemine güven sağlamaz, var olan güvenin bir sonucudur.” yorumunu yapıyor.