Kriptonun ayrılmaz 3’lüsü: Web3 Foundation, Polkadot ve Kusama nedir?

Önce aşağıdaki 3 ayrı ismi açıklayarak başlayalım:

• Web3 Foundation

Web3Foundation, merkeziyetsiz internet için geliştirilen projelerin araştırma ve geliştirme ekiplerine fon sağlayan bir kuruluş. Bugüne kadar 100’den fazla projeye fon sağladılar. 2018 ve 2019’da Web3 zirvesi de gerçekleştirerek bu amaçlarını yaygınlaştırmaya çalışıyorlar. Kriptografi ve blokzincir alanında aktif birçok araştırma yürütüyorlar.

• Polkadot (DOT)

Web3Foundation’a ait ilk proje. Blokzincirlerin birlikte çalışmasını sağlayan zincirlerarası iletişim projesi. Polkadot’un kurucularına baktığımızda ise Rust topluluğunun üyelerinden Robert Habermeier, Web3Foundation teknoloji direktörü Peter Czaban ve son olarak Ethereum CTO’su ve kurucu ortağı Dr. Gavin Wood’u görüyoruz. Gavin, aynı zamanda Web3Foundation’ın başkanı olarak 2014’ten beri inovasyonlara liderlik ediyor.

Polkadot’un çalışmalarında 4 ana hedef bulunuyor: ağ üzerindeki yönetimin sağlanması, operasyonlar, bağlama ve birlikte çalışabilirlik.

– Yönetim kısmında DOT sahipleri ile zincire ait yönetim kararlarının alınması hedefleniyor.

– Operasyon kısmında ise DOT sahiplerinin puanlamalar yöntemi ile yönetim gücünün dengede kalmasının sağlanmasını görüyoruz. İyi niyetliler sistemde kalıcı olurken kötü niyetlilerin yönetime etkisi azalıyor.

– Sonuncusu ise DOT token’ları sistemde kilitleyerek yeni yan zincirler oluşturulabilmesi süreci.

• Kusama (KSM)

Kusama, Polkadot’un öncü birliği diyebiliriz. Polkadot’un sahip olduğu tüm özellikleri ve denenmesini istedikleri tüm inovasyonları ekip öncelikle Kusama’da deniyorlar. Bu yüzden Kusama daha çok vahşi bir canlı diyebiliriz.

Şimdi Kusama ve Polkadot’u karşılaştırarak daha detaylı inceleyelim:

Teknik altyapı

Polkadot ve Kusama, merkeziyetsiz ve izinsiz oldukları için bağımsız olarak topluluğun kararlarına göre gelişecek yapıya sahipler.

Kusama, Polkadot’un kod yapısına sahip olarak kullanıma sunuldu. Bu kapsam çoklu-zincir, NPOS mutabakatı, zincir içi yönetim, çatallanmaya gerek kalmadan güncellemelerin gerçekleştirilmesi bulunmakta.

Hız

Polkadot ve Kusama’nın ilk ayrılığı bu noktada başlıyor. Kusama üzerinde alınan kararlar daha hızlı gerçekleşiyor ancak bu blok süresi olarak değil, (Polkadot ve Kusama blok süreleri aynı) oylamalar, yükseltmelerin onaylanması, referandumlar gibi konularda geçerli. Bu sebeple Kusama’da değişiklikler daha hızlı ve kolay gerçekleşiyor.

Böyle bir farkın olmasının temel sebebi Kusama’da elde edilecek tecrübeler ile Polkadot’un daha güvenli hale getirilmesini sağlamak. Yazının başında da dediğim gibi Kusama öncü birlik gibi düşünülmeli.

Geliştiriciler için kolaylık

Kusama üzerinde geliştiriciler yan zincir oluşturmak istediğinde gereksinimler Polkadot’un gereksinimlerinden daha kolay. Hatta Web3Foundation, 1000 doğrulayıcı programı ile doğrulayıcılara yardımcı oluyor.

Kullanım alanları

Polkadot, ticari kullanım ve banka düzeyinde stabilize ve güvenlik gerektiren işlemler için akla gelen ilk isim olacak şeklinde tasarlandı. Kusama ise topluluk tarafından merkeziyetsiz olarak hareket edecek ve gerçek dünya şartlarında çalışan bir ağ olacak. Kusama’nın bu avantajları sayesinde yan zincirlerin, blokzincir parçalarının, doğrulayıcıların gerçek şartlarda nasıl performans gösterdiği görülecek. Buna güzel bir örnek olarak piyasada güzel anlaşmalara imza atan Chainlink, Acala, Moonbeam de Kusama üzerinde sistemlerini kurmaya başladılar.

Kusama’nın diğer bir kullanım alanı ise iş modeli ve blokzincir teknolojisini denemek isteyen küçük ekiplerin testlerini gerçekleştirmesi. Kusama’nın sahip olduğu esneklik sayesinde iş modelleri deneyimleyen, kendi topluluğunu oluşturan projeler belirli bir olgunluğa ulaştığında Polkadot üzerinde projelerini çalıştırabilecekler. Bu açıdan oyunlar, sosyal platformlar, içerik platformları için Kusama gayet ideal bir platform.

Kusama ayrıca yeni yönetim, teşvik mekanizmalarının, merkeziyetsiz organizasyonların ve yeni para politikalarının denenmesi için de ideal bir platform. Kusama’nın hazine varlıklarını da topluluk desteği ile kullanarak yeni sistemler denenebilir. Bazı kullanıcılar topluluk ile o kadar bütünleşmiş ki dövme yaptıranlar bile olmuş.

Özetle arkasında güçlü isimlerin ve vakfın olduğu, KriptoVadisi’nde en çok yatırım alan şirketlerden biri olan bu ekosistem takip edilmeli. Zincirlerarası işlemleri hedefleyen bu sistemlerin iki zincirinin olması da avantaj, zira Polkadot ve Kusama’nın aralarındaki çalışma performansı projenin başarısını bizlere gösterecek. Kusama’nın nereye evrilebileceğini kimse bilmiyor ancak Polkadot hep aynı kalacak gibi görünüyor.