Uluslararası Ödemeler Bankası’ndan CBDC projesi: Sınır ötesi ödeme ve maliyet

Uluslararası Ödemeler Bankası’nın (BIS) Dunbar projesi kapsamında Avustralya, Malezya, Singapur ve Güney Afrika, sınır ötesi ödemeleri etkinleştirme amacıyla merkez bankası dijital paraları (CBDC’ler) için örnek platformlar oluşturacaklar.

Uluslararası Ödemeler Bankası’ndan konuyla ilgili olarak bugün yapılan açıklamada şu ifadeler kullanıldı:

“Bu çoklu CBDC platformları, CBDC’yi çıkaran bankaların birbirleriyle direkt olarak iletişime geçmelerine imkan verecek. Böylece hem aracı kurumlar sistemin dışına çıkacak hem de zaman ve maliyetten önemli derecede tasarruf edilmiş olacak.”

Açıklamada ayrıca, projenin perakende işlemler ve müşteriler için değil, sadece kurumlar arası ve toptan ödeme işlemleri için kullanılacağının da bilgisi verildi. CBDC projesinin amacı, açıklamada da belirtildiği gibi büyük resimde, tamamen işlem maliyetlerini ve ödeme için harcanan zamanı minimum seviyeye indirmek. Özellikle Singapur’da bu tür çalışmaların son yıllarda ciddi şekilde yapıldığı biliniyor. Ülkede BIS İnovasyon Merkezi, (Uluslararası Ödemeler Bankası’nın bir kolu) projeye öncülük ediyor.

BIS’e tüm dünyada “merkez bankalarının merkez bankası” gözüyle bakılıyor. Uzmanlar birçok ülkenin CBDC sistemlerine güvenilmediğini, BIS’den beklenenin ise, şu anki SWIFT sisteminin iyileştirilmesi olduğunu belirtiyorlar.

Kısa süre önce FED yöneticilerinden Christopher Waller, CBDC’lerin çözüm odaklı olduklarını söylese de, başkan Jerome Powell ise bu konuda kararsız olduğunu belirtmişti.

Dünya lideri açık ara Çin

Küresel çapta CBDC konusunda uzun süredir denemelerini devam ettiren ve ilk ciddi kitlesel kullanımını bu kışa yetiştirmek isteyen Çin ise, geri kalan ülkelere adeta fark atmış durumda. ABD hala dijital doların gerekli olup olmadığını tartışırken, İngiltere, Fransa, İsveç ve Rusya gibi ülkeler ise projelerine başladılar ancak Çin’in hala gerisindeler. Hatta Çin, blok zincir endüstrisi tarafından beğenilmese de, dijital yuan’ın ‘white paper’ını bile yayımlamıştı.