İlahiyatçı Hayrettin Karaman’dan “Bitcoin caiz değildir” fetvası

Bitcoin’in dinen caiz olup olmadığı bugüne kadar çok tartışma konusu oldu. Kripto paralara yatırım yapmak isteyip dinen endişe taşıyan insanlar, Bitcoin’e yatırım yapmanın caiz olup olmadığı konusunda soru işaretlerine sahipler.

2018 yılında Diyanet İşleri Yüksek Kurulu Başkanlığı, Bitcoin’in caiz olmadığını iddia etmişti ancak Diyanet’in bu iddiası, Bitcoin hakkındaki bilgisizlikten kaynaklanıyordu. Çünkü Diyanet, kripto paraların “kamuoyunda ‘saadet zinciri’ olarak bilinen uygulamalar gibi belirli kesimlerin haksız ve sebepsiz zenginleşmesine yol açtığını”, dolandırıcılık riskinin yüksek olduğunu ileri sürüyordu. Diyanet’in Bitcoin’in caiz olmadığı iddiası temelde buna dayanıyordu. Bununla beraber, şu anda yaygın olarak kullanılan kağıt para da belirli kesimlerin haksız ve sebepsiz zenginleşmesinin bir aracı konumunda ve kağıt paralarda sahtecilik ve dolandırıcılık, Bitcoin ve kripto paralarda yapılanların çok çok daha üzerinde. O hâlde kağıt paraların kullanımının caiz olmadığını söyleyebilir miyiz?

Diyanet’in bu çelişkili fetvasından yaklaşık 2.5 yıl sonra ilahiyatçı Hayrettin Karaman’dan da Bitcoin’in caiz olmadığı yönünde bir açıklama geldi. Karaman, Haber7’de bugün yayınlanan yazısında bunu şu sözlerle açıklıyor:

“Bu sisteme girmek ve kullanmak, yüksek risk taşıdığı, çok oynak ve kaygan sisteme sahip olduğu, aşırı elektrik israfına sebep olduğu ve hukuki boşluklar nedeniyle hırsızlık gibi suçlara ceza verilememesi, kara para aklamaya açık olması ve dijital para hesap sahibi öldüğünde varislere intikal etmemesi gibi sebeplerden dolayı caiz değildir.”

Karaman’ın fetvasında da Diyanet’in fetvasında olduğu gibi bilgisizlikten kaynaklanan birtakım yanlışlıklar var.

Her şeyden önce bugün kara para aklama olayı, Bitcoin’e nazaran kağıt paralarda çok daha yoğun bir şekilde yapılıyor. Aşırı elektrik sarfiyatı meselesi de büyük tartışma konusu. Çünkü, şu anda Bitcoin üretiminde kullanılan enerjinin yüzde 70’inden fazlası yenilenebilir enerji ile gerçekleştiriliyor. Bu, araştırma şirketi CoinShares’ın raporunda açıkça ortaya konmuştu. Bitcoin, enerji sarfiyatına yol açtığı şöyle dursun, yenilenebilir enerjinin gelişmesine katkı sağlıyor. Nitekim, Bitcoin’de enerjinin yüzde 70’inden fazlası, yenilenebilir enerji ile karşılanmıyor olsa bile bugün mevcut parasal sistemi ayakta tutmak için kullanılan enerji miktarı Bitcoin’in tükettiği enerji miktarından çok daha yüksek.

Hukuki boşluklar nedeniyle hırsızlık gibi suçlara ceza verilememesi iddiası da hatalı. Çünkü, Türkiye dahil olmak üzere dünyanın birçok yerinde Bitcoin’le ilgili hırsızlık vakalarına ilişkin birçok dava görüldü ve bu nedenle birçok kişi hapis yatıyor. Kaldı ki, bugün internette işlenilen birçok suça ve suçluya ceza verilemiyor. Bu durumda internetin de caiz olmadığı söylenebilir mi?

Son olarak dijital para hesap sahibi öldüğünde, oradaki dijital para varislere intikal ettirilebilir. Bu tamamen dijital para sahibinin insiyatifinde olan bir durumdur. İsterse kripto paralarını tuttuğu cüzdanının şifrelerini en yakındaki kişiyle paylaşabilir ve bu kişi hayatını kaybettiğinde yakını, parayı alabilir. Bugün kripto para platformları, ölüm durumunda hesap sahibinin hesabında yer alan kripto paraları varislerine verebiliyorlar. Daha önce yayınladığımız bir haberde belirttiğimiz gibi, Türkiye’de BtcTurk bunu yapıyor.