İsrail Filistin savaşı borsayı nasıl etkiler: Gözler BIST 100’de

Haftasonu Hamas’ın silahlı kolu Kassam Tugayları’nın İsrail’e düzenlediği saldırılarla birlikte dünya gündemi bir anda değişti. Ekonomi çevreleri ise İsrail – Filistin çatışmasının finansal piyasaları nasıl etkileyeceğini konuşmaya başladı. Borsa İstanbul’daki şirketlere yatırım yapan küçük yatırımcı da merakla Pazartesi günkü seans açılışını bekliyor.

Elbette savaşın finansal piyasalara negatif etki edeceği bilinen bir gerçek. Pek çok yatırımcı bunu geçtiğimiz yıl Ukrayna – Rusya Savaşı ile gördü. BIST-100 endeksi savaş patlak verdikten sonraki ilk gün %8’lik bir düşüş yaşamıştı. Ukrayna’da yaşanan savaş ve Rusya’ya uygulanan ambargolar ilk etapta pek çok şirketi olumsuz etkilemişti ve bu hisse fiyatlarına da yansımıştı. Özellikle Enka İnşaat ve Anadolu Efes gibi Rusya’da yoğun faaliyet gösteren şirketlerin hisseleri uzun süre negatif seyir izlemişti.

İsrail – Filistin savaşından hangi sektörler ve şirketler etkilenebilir?

Savaş dönemlerinden en çok etkilenen sektörlerin başında havacılık geliyor. Havacılık sektörü hem hava sahalarının uçuşa kapatılması hem de turizm imkanının kalmaması nedeniyle kaçınılmaz olarak negatif etkileniyor. Bu nedenle başta Türk Hava Yolları olmak üzere Pegasus, TAV Havalimanları ve Çelebi gibi şirketlerin yaşanan gelişmelere negatif tepki vermesi muhtemel.

İsrail, Türk beyaz eşya üreticisi şirketler için de önemli bir pazar. Hem Arçelik (Beko) hem de Vestel, İsrail’de satış faaliyetleri yürüten şirketler arasında yer alıyor. İsrail’e yapılan ihracatın payı genel ihracat oranı içinde küçük bir paya sahip olsa da bu şirketlerin hisseleri ilk etapta satışla karşılaşabilir.

Son birkaç yılın popüler sektörü haline gelen enerji sektöründe de İsrail – Filistin savaşından etkilenebilecek şirketler mevcut. Zorlu Enerji, 2005 yılında beri İsrailli DoradEnergy’nin %25 ortağı. Ayrıca Zorlu Enerji 2017 yılında İsrail’de “Zorlu Enerji Israil Ltd.” unvanlı bir şirket kurmuştu ve hala bölgede faaliyetlerini sürdürüyor.

Bunların yanı sıra otomotiv sektöründen Anadolu Isuzu da gelişmelerden etkilenebilecek şirketler arasında yer alıyor. Şirket, mayıs ayında KAP’a gönderdiği açıklama ile İsrail distribütörü Universal Truck’tan 10.6 milyon euro tutarında midibüs ve otobüs siparişi alındığı bilgisini paylaşmıştı.

Türkiye’den İsrail’e en çok hangi sektörler ihracat yapıyor?

Türkiye ile İsrail arasında son dönemde görülen normalleşme adımları ticareti pozitif etkiledi. 2022 yılında 1,8 milyar dolarlık ihracat rakamına ulaşıldı. Bu, Türkiye’den İsrail’e yapılan ihracatta tüm zamanların en yüksek seviyesi anlamını taşıyor.

İsrail’e yapılan ihracatını zirvesinde ise çelik sektörü yer aldı. 2021 yılında 275 milyon dolar seviyesinde olan çelik sektörü ihracatı, 2022 yılında 470 milyon dolara ulaştı. Çelik sektörünü ise sırasıyla kimyevi maddeler, hazır giyim – konfeksiyon ürünleri, çimento ve toprak ürünleri ve otomotiv sektörleri izliyor.

Savaşın gidişatı borsanın muhtemel seyrini belirleyecek ancak kısa vadede olumsuz etkilerin görülmesi kaçınılmaz gibi duruyor. Öte yandan uzun zamandır yükselişte olan BIST-100 endeksi için bu bir dinlenme fırsatı olarak da görülebilir. Ukrayna – Rusya savaşında olduğu gibi kısa vadede oluşacak sert düşüşler sabırlı yatırımcılar için alım fırsatına da dönüşebilir.