ABD ve İran’ın İsviçre’deki ilk gün görüşmeleri birçok olumsuzluk barındırsa da, ön görüşmeler olumlu sonuçlandı. Beklenen açıklama İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’den geldi. Arakçi, görüşmelerden sonra sadece “İlerleme kaydedildi” açıklamasını yaparken, taraflar 60 günlük bir yol haritası konusunda anlaştı. Yani aslında nihai bir anlaşma imzalanmış değil, sadece 60 gün boyunca başlıkların müzakere edileceği konusunda mutabakat sağlandı.
İran heyeti, JD Vance ve diğer ABD’li yetkililerle hem fotoğraf vermedi hem de onların ellerini sıkmadı. Dolayısıyla haber görselinde de hiçbir İranlı yetkili bulunmuyor.
Trump küfür etti, İran masadan kalktı
Müzakereler aslında büyük bir krizle başladı. Trump’ın İran’a yönelik sert açıklamalarından sonra İran heyeti masadan kalktı. Trump önce Truth Social hesabından “İran’ı daha sert vururuz” dedi, daha sonra ise İran heyetiyle görüştüğünü ve onlara küfürlü şekilde, “Sizin ülkenizi yok ederiz. Ülkenize geri dönemezsiniz” dediğini belirtti.
Yaşananların ardından ise İran heyeti masadan kalktı. Daha sonra ise Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve ve Genelkurmay Başkanı Asım Munir ile birlikte Katar Başbakanı Abdurrahman Al Sani vasıtasıyla İranlılar görüşmelere devam ettiler. Yani İran heyeti direkt olarak ABD’lilerle görüşmedi. Bağlantıyı arabulucu ekipler sağladı.
Bu hafta da devam edecek
60 günlük müzakere döneminin nasıl geçeceği ve hangi başlıkların ön planda olacağına yönelik teknik konular ise bu hafta tartışılmaya devam edilecek. Bu teknik müzakereleri üst düzey politikacılar değil, uzman ekipler yönetecek.
Nükleer geliştirmeler ve Lübnan…
Görüşmelerin merkezinde Lübnan’daki çatışmalar ve nükleer geliştirmeler bulunuyor. Hürmüz Boğazı konusunda da iletişim hattı kurulacak ve geçişler bu şekilde sağlanacak.
Nükleer geliştirmeler konusunda ise silah yapımını İran reddediyor. ABD’nin “Nükleer silah olmasın” talebini kabul eden İran, insani ihtiyaçlar için ise bu geliştirmeleri hak görüyor. İran’ın gelecekte uranyum zenginleştirme hakkı olup olmayacağı, 60 günlük müzakerelerin en zor başlığı olacak.
Öte yandan ABD’nin, İran’ın petrol ihracatına izin verdiği ve yine İran’ın bazı dondurulmuş varlıklarını da serbest bırakmayı kabul ettiği belirtiliyor. Uzmanlar bunun ABD tarafından verilen iki büyük taviz olduğunu ifade ediyorlar.
Petrol sabit kaldı
Tüm bu yaşananların ardından ise Bitcoin 64 bin doların üzerinde kalmaya devam etti. Brent petrol fiyatı da 79 dolar seviyesinde sabit kaldı. Ons altın 4200 doların altına inerken, ons gümüş de 66 dolar seviyelerinde işlem görüyor.