Ethereum kurucu ortağı Vitalik Buterin, ağın önümüzdeki yıllarda nasıl bir yapıya dönüşebileceğine ilişkin kapsamlı bir değerlendirme yazısı yayımladı.
“The Cryptographic World Computer” başlıklı yazısında Buterin, 2030 yılında Ethereum’un hala bir blok zinciri olarak adlandırılabileceğini ancak çalışma şeklinin bugünkünden oldukça farklı olacağını ifade etti.
Buterin’in öngördüğü sistem, Ethereum blok zincirini, kriptografik kanıtları ve ağ dışında çalışan bilgisayarları bir araya getirecek.
Amaç, Ethereum’un işlem kapasitesini artırırken kullanıcıların ve ağdaki bilgisayarların işlemleri bağımsız şekilde doğrulayabilmesini sağlamak.
Her bilgisayar aynı işlemi yapmak zorunda kalmayacak
Ethereum’da bugün ağı tam olarak doğrulayan bilgisayarlar, gerçekleştirilen işlemlerin arkasındaki hesaplamaları büyük ölçüde yeniden yapıyor. Örneğin bir kullanıcının gönderdiği varlıklara gerçekten sahip olup olmadığı veya bir uygulamanın belirlenen kurallara uygun çalışıp çalışmadığı ağdaki bilgisayarlar tarafından kontrol ediliyor.
Bu sistem güvenliği artırsa da ölçeklenmenin önünde önemli bir engel oluşturuyor. Ağa daha fazla bilgisayar eklenmesi işlem kapasitesini aynı oranda artırmıyor çünkü bilgisayarların büyük bölümü aynı işlemleri yeniden kontrol ediyor.
Buterin’e göre yeni nesil kriptografik kanıtlar bu sorunu değiştirebilir.
Yeni yapıda bir bilgisayar işlemleri gerçekleştirdikten sonra kurallara uygun çalıştığını gösteren kısa bir matematiksel kanıt üretebilecek. Diğer bilgisayarlar ise bütün hesaplamayı baştan yapmak yerine yalnızca bu kanıtı kontrol edecek. Böylece farklı bilgisayarlar aynı anda farklı görevler üstlenebilecek ve Ethereum’un toplam kapasitesi artırılabilecek.
Buterin, Ethereum geliştiricilerinin yaklaşık 10 yıl önce de iş yükünü bu şekilde dağıtmayı hedeflediğini ancak o dönemde en büyük eksikliğin yapılan işlemlerin doğru olduğunun güvenilir biçimde doğrulanması olduğunu belirtti.
Gizlilik tarafında da büyük değişiklik hedefleniyor
Buterin’in planlarında gizlilik de önemli bir yer tutuyor.
Bugün bir kullanıcının cüzdanındaki bakiyeyi kontrol etmesi bile çoğu zaman dışarıdaki bir sunucuya belirli bir adres hakkında sorgu gönderilmesini gerektiriyor. Bu da sunucuyu işleten tarafın kullanıcının hangi hesapları takip ettiğini öğrenmesine yol açabiliyor.
Buterin, gelecekte bu sorguların da gizlenebilmesini istiyor.
Böyle bir sistemde yalnızca yapılan ödemelerin ayrıntıları değil, kullanıcıların hangi hesapları kontrol ettiği ve bir hesabın harcama yetkisinin nasıl belirlendiği gibi bilgiler de gizli tutulabilecek.
Örneğin bir şirketin çalışanı şirket hesabındaki bakiyeyi kontrol ettiğinde, kullandığı dış hizmet şirketin hangi hesaplara sahip olduğunu öğrenemeyebilecek.
İşlemler 8 ila 32 saniyede kesinleşebilir
Buterin’in 2030 vizyonunda Ethereum işlemlerinin yaklaşık 8 ila 32 saniye içerisinde kesinleşmesi öngörülüyor.
Bununla birlikte planın hayata geçirilmesi için çözülmesi gereken önemli teknik sorunlar bulunuyor.
Kriptografik kanıtların yeterince hızlı ve düşük maliyetli şekilde üretilebilmesi gerekiyor. Farklı bilgisayarların aynı hesaplar ve uygulama verileri üzerinde eş zamanlı çalışırken birbirleriyle çakışmaması da geliştiricilerin çözmesi gereken konular arasında bulunuyor.
Buterin ayrıca karmaşık uygulamalarda maliyet ve gizlilik konusunda bazı sınırlamaların 2030 yılında dahi devam edebileceğini belirtti.
Hegotá son “normal” güncelleme olabilir
Buterin, gelecek yıl yapılması planlanan Hegotá güncellemesinin Ethereum için mevcut teknoloji yaklaşımıyla hazırlanan son “normal” fork olabileceğini de ifade etti.
Ona göre Hegotá sonrasında Ethereum’daki değişimin ana odağını giderek daha fazla matematiksel kanıtlar, yazılımlardaki hataları doğrulamaya yönelik araçlar ve gelecekteki kuantum bilgisayarlara karşı dayanıklılık oluşturacak.
Buterin, bu dönüşümün sonucunda Ethereum’un önceki teknolojiyle mümkün olandan çok daha ucuz, ölçeklenebilir ve gizli bir yüksek güvenlikli hesaplama altyapısına dönüşebileceğini savundu.
Ethereum kurucusu bu gelecekteki yapıyı “kriptografik dünya bilgisayarı” olarak tanımladı.
In this article
