Ethereum’un kurucu ortaklarından Vitalik Buterin, Ethereum ağının gelişimini desteklemek amacıyla faaliyet gösteren kâr amacı gütmeyen bir kuruluş olan Ethereum Foundation’da son dönemde yaşanan ayrılıklar ve yeniden yapılanma tartışmalarına ilişkin kapsamlı bir açıklama yaptı. Buterin, X üzerinden yayımladığı uzun paylaşımda vakfın gelecekte daha dar kapsamlı, daha odaklı ve Ethereum’un uzun vadeli dayanıklılığına hizmet eden bir yapıya dönüşeceğini belirtti.
Buterin, açıklamasının Ethereum Foundation yönetim kurulu adına yapılmış resmi bir açıklama olmadığını, kişisel görüşlerini yansıttığını vurguladı. Vakıftaki dönüşüm sürecinin önemli bölümünü, bu yıl Tomasz Stanczak’ın yerine geçici eş icra direktörü olarak göreve gelen Bastian Aue’nin yürüttüğünü ifade eden Buterin, yönetim kurulunun genişleme sürecinde olduğunu da aktardı.
Ethereum kurucusu ayrıca kendi etkisinin zamanla azalacağını belirterek “Bu açıkçası benim de istediğim şey” değerlendirmesinde bulundu.
Ethereum Foundation’daki ayrılıklar tartışma yarattı
Buterin’in açıklaması, Ethereum Foundation’dan üst düzey isimlerin ayrıldığı bir dönemde geldi. 2026 yılında en az sekiz kıdemli ismin vakıftan ayrıldığı ya da ayrılmayı planladığı belirtilirken bu isimlerden beşinin mayıs ayında ayrılması topluluk içinde Ethereum Foundation’ın yönüyle ilgili tartışmaları yeniden alevlendirdi.
Ayrıca Tomasz Stanczak’ın eş icra direktörlüğü görevinden ayrılması ve Protocol Cluster eş liderlerinden Alex Stokes’un izin sürecine girmesi de bu tartışmaları derinleştirdi.
Daha önce Ethereum Foundation’daki tam zamanlı görevinden ayrılarak Tempo’ya geçen eski geliştirici Dankrad Feist ise bu hafta ayrı bir Ethereum savunuculuk organizasyonu için 1 milyar dolarlık kaynak toplanmasını önerdi.
“Ethereum Foundation, Ethereum’un merkezi değil”
Buterin, topluluktan uzun süredir vakfın eylemlerinin merkeziyetsizlik, gizlilik ve “sığınak teknolojisi” söylemleriyle her zaman örtüşmediğine dair eleştiriler aldığını söyledi. Bu eleştirilerin kendisini etkilediğini ifade eden Buterin, Ethereum Foundation’ın Ethereum’un merkezi olarak değil, ekosistemde belirli bir amaca sahip düğümlerden biri olarak görülmesi gerektiğini vurguladı.
Buterin’e göre Ethereum Foundation, toplam ETH arzının yaklaşık yüzde 0,16’sını elinde bulunduruyor. Bu oran, birçok bireysel yatırımcının sahip olduğu miktarın altında kalırken diğer blockchain vakıflarında yaygın olarak görülen yüzde 10 ila yüzde 50 aralığının da oldukça gerisinde bulunuyor.
Ethereum’un ilk satış dokümanlarında vakfın uzun vadeli fonu için yaklaşık 6 milyon ETH ayrıldığı, bunun 2014’teki kitle satışında satılan yaklaşık 60 milyon ETH’nin yüzde 10’una ve Ethereum’un yaklaşık 72 milyon ETH’lik genesis arzının yüzde 8,3’üne karşılık geldiği hatırlatıldı.
“Vakıf artık daha az ETH satacak”
Buterin’in açıklamasındaki en dikkat çeken başlıklardan biri de Ethereum Foundation’ın kaynak kullanım stratejisi oldu. Buterin, vakfın kalan kaynaklarını artık geniş bir faaliyet alanına yaymak yerine uzun ömürlülüğü önceleyen bir yaklaşımla kullanacağını söyledi.
Bu stratejinin pratikte Ethereum Foundation’ın daha az ETH satması anlamına geldiğini belirten Buterin, vakfın yalnızca Ethereum’un sansüre ve ele geçirmeye dayanıklı, açık, özel ve güvenli bir sistem olarak başarısı için kritik önemde olan, başka aktörler tarafından yapılması muhtemel olmayan faaliyetlere odaklanacağını ifade etti.
Bu yaklaşım, Ethereum ekosistemindeki bazı önemli geliştiricilerin ve projelerin vakıf dışında kalması anlamına gelebilir. Ancak Buterin’e göre bu, ekosistemin sağlığı açısından gerekli. Zira önemli çalışmaların dış sermaye çekebilmesi için her şeyin Ethereum Foundation çatısı altında yürütülmemesi gerekiyor.
Buterin, Ethereum Foundation’ın “genişlik yerine uzun ömürlülüğü” tercih ettiğini belirterek vakfın gelecekte daha seçici, daha fikir sahibi ve daha sınırlı bir role sahip olacağını söyledi.
“Net servetimin yaklaşık yüzde 90’ı ETH’de”
Vitalik Buterin, açıklamasında ETH varlığına ilişkin kişisel pozisyonunu da net şekilde paylaştı. Ethereum’un kurucu ortağı, net servetinin neredeyse yüzde 90’ının ETH’de olduğunu söyledi.
Buterin, kalan varlıklarının büyük bölümünün ise yaklaşık 40 milyon dolarlık zincir üstü itibari para varlıklarından oluştuğunu ve bu tutarın tamamının açık kaynaklı biyoteknoloji, yazılım ya da donanım girişimleri için ayrıldığını belirtti.
Buna rağmen Buterin, ETH’yi desteklemek için gerekli bazı çalışmaların Ethereum Foundation’ın kapsamı dışında kaldığını kabul etti. Ona göre bu alanlarda, vakıftan daha fazla ETH’ye sahip olan başka aktörlerin devreye girmesi gerekiyor. Buterin, Ethereum Foundation’ın bu tür organizasyonlarla nasıl ilişki kuracağı ve onlara nasıl başlangıç desteği sağlayabileceği üzerinde daha fazla düşündüğünü de aktardı.
Buterin’den üç teknik öncelik
Vitalik Buterin, Ethereum’un bir sonraki aşaması için üç temel teknik öncelik sıraladı.
İlk hedef, yapay zekâ destekli formal doğrulama yoluyla “kanıtlanabilir şekilde hatasız Ethereum” vizyonu. Buterin’e göre bu hedef, yaklaşık altı ay öncesine kadar birçok kişi tarafından imkânsız görülüyordu.
İkinci öncelik ise “erişilebilir zincir konsensüsü” oldu. Buterin, Ethereum’un hâlihazırda bu özelliğe sahip olduğunu ve lean consensus ile birlikte hem asenkron koşullarda geleneksel BFT tipi güvenlik hem de senkron koşullarda yüzde 49 saldırganlara karşı Bitcoin benzeri PoW güvenliği sunan tek zincir olmayı sürdüreceğini savundu.
Üçüncü başlık ise aracıların en aza indirilmesi. Buterin bu kapsamda FOCIL, EIP-8141, EIP-7701 ve Ethereum Foundation’ın Kohaku cüzdan çerçevesi üzerinde yürütülen çalışmalara işaret etti.
“Ethereum yalnızca hız yarışına girmemeli”
Buterin, Ethereum’un yalnızca hız üzerinden rekabet etmesi gerektiği görüşüne açıkça karşı çıktı. Yüksek işlem kapasitesinin kendi hedefleriyle uyumlu olduğunu kabul eden Buterin, buna rağmen Ethereum’un temel farkının yalnızca daha hızlı olmakla sınırlanmaması gerektiğini belirtti.
Buterin, “Mümkün olduğunca hızlı ve ölçeklenebilir olup diğerlerinden yalnızca çok az daha merkeziyetsiz kalmak sıradanlığa giden yoldur. Bunu denersek kaybederiz.” ifadelerini kullandı.
Ethereum’un sosyal mutabakata ve hard fork’lara aşırı bağımlı olmaması gerektiğini de vurgulayan Buterin, düğümlerin yüzde 34’ünün çevrim dışı kalması durumunda ağı kurtarmak için sosyal mutabakata bel bağlamanın Ethereum için kabul edilebilir olmadığını söyledi.
“Daha küçük, daha fikir sahibi ve daha uzun ömürlü”
Buterin açıklamasını, Ethereum Foundation’ın geçmiş yıllara kıyasla daha küçük bir yapı olacağını belirterek tamamladı. Ancak ona göre bu yeni yapı daha net görüşlere sahip, bazı konularda anlaşılması daha zor olsa da daha uzun ömürlü olacak.
Daha Fazlasını Okuyun
